Баланың анасы немесе әкесінің өмірінде жаңа серіктестің пайда болуын қалай қабылдайды?

Ата-анасы ажырасқаннан немесе екі жаққа кеткеннен кейін баланың өмірінде жаңа адам — анасының немесе әкесінің серіктесі пайда болуы мүмкін. Ата-ана үшін бұл жаңа қарым-қатынастың басталуы болуы мүмкін, алайда бала бұл өзгерісті әрдайым дәл солай қабылдай бермейді.

Отбасыларға психологиялық қолдау көрсету тәжірибесінде жаңа серіктес пайда болғаннан кейін баланың мінез-құлқы өзгеретін жағдайлар кездеседі: ол ашушаң болып кетеді, жиі қарсыласады, анасымен және оның жаңа серіктесімен бірге қалудан бас тартады, ата-анасын қызғанады немесе керісінше, тұйықтала бастайды.

Мысалы, анасы: «Бұрын ұлым екеуміз уақытты жақсы өткізетінбіз. Ал қазір жігітім келгенде, ұлым әдейі мені ашуландыратындай болады», — деп айтуы мүмкін. Мұндай мінез-құлықтың артында нақты адамға деген қарсылық қана тұрмауы мүмкін. Бала анасы екеуінің үйреншікті қарым-қатынасының өзгеруін қабылдауға қиналуы мүмкін: бұрын анасының назары негізінен өзіне арналса, енді оны басқа адаммен бөлісу керек болады.

Кейде бала: «Сен енді мені емес, оны көбірек жақсы көресің», — деуі мүмкін. Ересек адамға бұл сөз асыра айтылғандай көрінуі мүмкін. Бірақ оның артында шынайы қорқыныш жатуы ықтимал: «Менің сенің жаныңдағы орным әлі де бар ма?»

Кейбір балалар жаңа серіктесті екінші ата-анасымен салыстыра бастайды: «Әкем бұлай жасамас еді», «Анам бұған қарсы болар еді», «Сен енді тек соның айтқанын тыңдайсың». Осылайша бала үйреншікті отбасылық жүйесін сақтап қалуға және енді әр адамның бұл жүйедегі орны қандай екенін түсінуге тырысуы мүмкін.

Жаңа серіктес бірден ата-ананың рөлін алуға тырысқанда да балаға қиын болуы мүмкін: ескерту жасау, ережелер белгілеу, бағынуды талап ету. Бала үшін бұл: «Маған бірдеңе айтуға бұл адам кім?» дегендей қабылдануы мүмкін.

Сондықтан жаңа серіктеспен қарым-қатынасты асықтырмаған дұрыс. Баланың оны бірден жақсы көруі, «әке» немесе «ана» деп атауы және оны отбасы мүшесі ретінде қабылдауы міндетті емес. Алдымен оған адаммен танысып, үйреніп, өз қарым-қатынасын біртіндеп қалыптастыруға мүмкіндік берген маңызды.

Сонымен қатар баланың ата-анасымен жеке уақыт өткізуі де маңызды. Ересек адамның жаңа қарым-қатынасы пайда болғанымен, бала үшін мынаны сезіну өте маңызды: «Біздің қарым-қатынасымыз ешқайда жоғалған жоқ».

Бұл ретте баланың сезімін мойындап, шекараны сақтауға болады: «Қазір саған қиын екенін түсінемін. Сен ашулануың мүмкін және оған бірден үйренуге дайын болмауың да мүмкін. Бірақ бұл оған тіл тигізуге болады дегенді білдірмейді».

Жаңа серіктестің пайда болуы — тек ересек адамның өміріндегі өзгеріс емес. Бала үшін бұл үйреншікті әлемінің, қарым-қатынастарының және отбасы туралы түсінігінің қайта құрылуы болуы мүмкін. Балаға сұрақ қоюға, өз сезімдерін білдіруге және екі ата-анасымен де қарым-қатынасын сақтауға мүмкіндік неғұрлым көп берілсе, жаңа жағдайға бейімделу де соғұрлым жеңіл болуы мүмкін.

Кейде балаға «бәрі жақсы» деп өзін сендіру емес, жаңа жағдайға үйрену үшін уақыт қажет. Өйткені жақсы нәрсенің енді бұрынғыдай емес, басқаша болуы мүмкін екенін қабылдау да уақытты талап етеді.