Ата-аналар балалардың алдында әрқашан мықты болуы керек пе?
23.09.2026
Ата-аналардың шаршауын, алаңдаушылығын, мұңын немесе абдырауын баласына көрсетпеуге тырысуы — жиі кездесетін жағдай. Өйткені ата-ана әрдайым сабырлы әрі сенімді болуы керек сияқты көрінеді. Себебі бала үшін ата-ана — сүйеніш, қиын жағдайда көмек сұрайтын адам.
Мұнда расымен де маңызды нәрсе бар: ата-ана бала үшін тірек болады. Бала қиналған кезде жанында оған қамқорлық жасап, жағдайды жеңуге көмектесе алатын ересек адамның бар екенін сезінуі маңызды.
Бірақ тірек болу — әрдайым мықты және сабырлы болып көріну дегенді білдірмейді. Бала алдында ешқашан шаршамайтын, ренжімейтін және қателеспейтін мінсіз ересек адам болуы міндетті емес. Керісінше, оған әртүрлі сезімдерді бастан өткеретін және сол сезімдерімен жұмыс істей алатын шынайы ата-ананы көру пайдалы болуы мүмкін.
Мысалы, ата-ана: «Бүгін қатты шаршадым және көңіл-күйім түсіп тұр. Маған біраз демалып алу керек» деп айта алады. Осылайша бала шаршау, мұң немесе алаңдаушылық — қалыпты жағдай екенін, оларды байқап, сөзбен жеткізуге және олардан қорықпай сезінуге болатынын біртіндеп үйренеді.
Сонымен қатар шекараны сақтау маңызды. Өз сезімдерін көрсету — баланы сол сезімдер үшін жауапты ету деген сөз емес. Бала ата-анасын жұбатуға, оның мәселелерін шешуге немесе ересек адамның көңіл-күйіне жауапты болуға тиіс емес. Ата-ана өз сезімімен бөлісе алады, бірақ ол сезімге жауапкершілік ересек адамның өзінде қалады.
Мұнда «Бүгін көңілім түсіп тұр, сондықтан біраз демалып аламын» және «Сенің кесіріңнен өзімді нашар сезініп тұрмын, мені сен жұбатуың керек» деген сөздердің айырмашылығы бар. Бірінші жағдайда бала эмоцияны ашық білдіру және өз күйін реттеу тәжірибесін алады. Ал екінші жағдайда бала ересек адамға қамқорлық жасауға тиіс адам рөліне түседі.
Сондықтан баланың алдында мықты болу — әлсіздікке ешқашан орын бермеу дегенді білдірмейді. Кейде шынайы күш — өз сезіміңді мойындау, көмек сұрау, қалпыңа келуге уақыт беру және балаға қиын эмоциялармен де күресуге болатынын көрсету.
Осылайша бала маңызды тәжірибе алады: адам болу — әрдайым мықты болу деген емес. Шаршауға, мұңайуға, алаңдауға және қателесуге болады. Соған қарамастан өзіңді қауіпсіз сезінуге, өзіңе қамқорлық жасауға және қажет кезде қолдау сұрауға болады.