SENBOL NAURYZ – ЖЫЛ БАСЫ МЕН РУХАНИ ЖАҢҒЫРУДЫ ТОЙЛАУҒА ТЫҢ КӨЗҚАРАС
16.03.2026
Наурыз – бір күндік мереке ғана емес, ол қоғамды біріктіретін құндылықтар жүйесі. Биыл Қазақстанда үшінші рет ерекше мазмұны мен форматы бар SenBol Nauryz іс-шарасы өткізілді. Бұл бастама «Сенімен Болашақ» республикалық қоғамдық бірлестігінің ұйымдастыруымен жүзеге асып, биыл 12-14 наурыз күндері Петропавл қаласындағы Green Park демалыс аймағында өтті.
Ондаған жылдар бойы Наурыз мерекесін тойлау көбіне формалды сипат алып, оның терең рухани мәні заман ағымында көмескіленіп келді. Бұл жағдай халықтың ғасырлар бойғы мәдени мұрасының бір бөлігі жоғалу қаупін тудырды. Дегенмен соңғы жылдары Қазақстанда ұлттық кодты жаңғыртуға, рухани жаңғыруға және ұлттық сана-сезімді арттыруға деген ұмтылыс күшейіп, мерекенің мәніне жаңаша көзқарас қалыптаса бастады.
Осы бағытты қолдай отырып, «Сенімен Болашақ» республикалық қоғамдық бірлестігі SenBol Nauryz тұжырымдамасын құрды. Бұл жоба әрбір қазақстандыққа Наурыздың мәнін терең сезінуге және жылдың рухани бастауын шынайы құндылықтармен қарсы алуға мүмкіндік береді. Қатысушылар тек көрермен емес, мерекенің барлық кезеңіне тікелей қатысушы болып табылады.
«Қазақта «Өзіңді тап – өзегіңе орал» деген мағынасы терең сөз бар. Өз тамырыңа қайта оралу – тек ішкі ізденіс емес, ол уақыт пен өзгерістерден тыс жатқан мәңгілік болмысқа үңілу. Жылдар бойы сырттан келген түрлі ағымдар мен көзқарастар ұлттық кодымызды әлсіретті. Қоғам әртүрлі бағыттарға бөлініп, дәстүрлердің өзі сан алуан түсіндірмелерге ие болды. SenBol Nauryz идеясы – түп-тамырға оралу, ұлттық бірегейлік пен құндылықтар айналасында қоғамды біріктіру. Біз ұмыт болған рухани мұраны қайта жаңғыртып, оны қазіргі заман талабына бейімдеп, келер ұрпаққа жеткізуді мақсат етеміз», – деді жоба авторы Нұркен Асанов.
SenBol Nauryz бағдарламасының тұжырымдамасы «Жаңару» және «Әдепті өркениет» құндылықтарына негізделген. Ол отбасылық институтты нығайтуға, ұлттық дәстүрлерді заманауи форматта жаңғыртуға және азаматтық мәдениетті қалыптастыруға бағытталған.
Қатысушылар ауқымды танымдық бағдарламадан өтті: Абылай хан резиденциясына және Мағжан Жұмабаев орталығына экскурсиялар, семинар-тренингтер, стратегиялық сессиялар ұйымдастырылды.
Мереке таңды қарсы алудан басталды. Бұл – жаңа рухани циклдің басталуын білдіретін символдық сәт. Ол халықтың бірлігін, ішкі жаңаруды бейнелейді. Бағдарламаның жалғасы ретінде отшашудың орнына тәттілерден шашу шашу дәстүрі ұйымдастырылды. Бұл – кез келген қуанышты сәттің ажырамас бөлігі болып табылатын көне қазақ дәстүрі. Әрбір тәттінің ішінде «Сенімен Болашақ» РҚБ ізгі тілектері жасырылған, қатысушылар оларды дауыстап оқиды. Бұл рәсім адамдардың бірлігі мен ниетінің тазалығын айшықтайды.
Мерекенің маңызды бөлігі – қазақтың дәстүрлі таңғы асы. Бұл дастархан басында тек тамақтану ғана емес, рухани тұрғыдан да байып, ұлттық мәдениетке терең бойлау жүзеге асады.
Сонымен қатар ұйымдастырушылар Tree of Life экологиялық акциясын өткізіп, ағаш отырғызу ісін жүзеге асырды. Бұл табиғатты қорғау ғана емес, ұрпақтар сабақтастығы мен құндылықтар жалғастығын білдіреді.
Бағдарламаның білім беру элементтерінің бірі – Еңбек шеберханасы болды. Қатысушылар зергерлік бұйымдар жасау өнерін үйреніп, бірлескен еңбек арқылы өзара байланыс орнатты.
Кейін қатысушылар бірігіп Наурыз көже дайындады – Koje Time. Наурыз көжеге кіретін жеті ингредиент қалай үйлесімді бірігетін болса, әртүрлі көзқарастағы адамдар да ортақ құндылықтар арқылы бірікті.
Мерекенің ең әсерлі сәттерінің бірі – «Анаға тағзым» рәсімі болды. Қатысушылар ата-аналарына алғыс айтып, үлкендерді құрметтеді. Бұл – терең рухани мәні бар дәстүр.
Біз мерекенің символикасына, формасына, түсіне ерекше мән береміз.
Сондықтан басты символ ретінде қарлығаш бейнесі таңдалды. Қазақ мәдениетінде қарлығаш – Наурыздың келуін, жаңару мен үмітті білдіретін киелі құс. Ол үйді қорғайтын, береке мен жылылықтың белгісі саналады.
SenBol Nauryz тұжырымдамасының негізгі құндылықтары төрт түспен де беріледі:
Ақ түс – береке, тазалық, рухани жарық, үйлесім және жаңа бастау символы.
Көк/көгілдір түс – аспан мен судың түсі, еркіндік, кеңдік, бейбітшілік пен достықты білдіреді.
Жасыл түс – табиғаттың, өсудің, жаңарудың белгісі.
Қызыл түс – өмір энергиясы мен ішкі күштің символы.
Наурызды тойлаудың бұл жаңа форматы қоғамды біріктіріп, ұлттық және мәдени кодты жаңғыртуға бағытталған ортақ қозғалысқа айналады деп сенеміз.