Жеті жас дағдарысы: баламен не болып жатыр?

Жеті жас дағдарысы — баланың дамуындағы маңызды кезең. Бұл мектепке дейінгі жастан мектеп жасына өтуімен байланысты. Бала өзін, айналасындағыларды және ересектермен қарым-қатынасын жаңаша қабылдай бастайды.

Бұл кезеңде баланың бұрынғы мінез-құлқы өзгеруі мүмкін. Ол дербестікке ұмтылады, пікірталасқа түседі, өз ойын қорғауға тырысады, кейде қырсығып, ренжіп немесе әдейі назар аудартатын әрекеттер жасауы мүмкін. Кейде ата-аналар баласы «мүлдем өзгеріп кеткендей» сезінеді.

Бұл жастың басты ерекшеліктерінің бірі — дербестікке деген ұмтылыс. Балаға енді жай ғана нұсқау жеткіліксіз: ол оның себебін түсінгісі келеді және өз пікірінің маңызды екенін сезінгісі келеді.

Сонымен қатар баланың эмоциялық саласы әлі де дамып келеді. Ол күшті сезімдерді бастан өткеруі мүмкін, бірақ оларды дұрыс білдіріп, басқара алуды әлі толық меңгермеген.

Балаға қалай көмектесуге болады?

Үнемі тыйым салып, жазалаудың орнына, балаға түсінікті шекаралар белгілеп, мүмкіндігінше таңдау еркіндігін берген маңызды. Оның сезімдері туралы жиі сөйлесіп, тек нәтижесі үшін ғана емес, талпынысы үшін де мақтап, пікіріне мұқият қараған жөн.

Ең бастысы, жеті жас дағдарысы баланың «тыңдамайтын» болып кеткенін білдірмейтінін есте ұстау керек. Бұл — баланың дербестікке, жауапкершілікке және өз әрекеттерін саналы түрде түсінуге үйренетін табиғи өсу кезеңі.

Ата-ананың міндеті — баланың дербестікке ұмтылысын басу емес, оны қауіпсіз әрі сенімді түрде жүзеге асыруға көмектесу.